جستجوي مقاله (جستجوی پیشرفته)

در این قسمت شما می توانید عنوان یا قسمتی از خلاصه مقاله مورد نظر خود را در کادر زیر وارد نمونه و لیست مقالات مرتبط را مشاهده نمایید

آخرین شماره

No 4
شماره 4 سال 4
پاییز - زمستان 1396
|

پربازدیدترین مقالات


آخرین مقالات منتشر شده

علامه شیخ محمدحسین کاشف‌الغطاء،‌ از فقیهان برجسته عصر خود، خاصه در بعد سیاسی ـ اجتماعی بود. موضوع مقاله حاضر، شناخت شخصیت و اندیشه سیاسی او به شمار می‌رود. بررسی جایگاه کاشف‌الغطاء در نظر اندیشمندان معاصرش، یکی از راه‌های آشنایی با شخصیت اوست، چنان‌که مروری بر آثار و تألیفات وی، راه دیگر آشنایی با شخصیت و افکار و اندیشه‌های اوست؛ دو راهی که به اختصار در این مقاله دنبال شده تا گوشه‌ای از شخصیت سیاسی، و بخشی از افکار و اندیشه‌های سیاسی او را نشان دهد. تفاوت نگاه او به مقولة سیاست، با نگرش رایج زمانه در این مقاله آشکار شده است. از نگاه او دین و سیاست پیوندی ناگسستنی دارند و قدرت و حکومت، به عنوان مهم‌ترین مسئله در دانش سیاست، فلسفه‌ای متفاوت با این مقوله در دنیای سیاست دارد. به باور کاشف‌الغطاء «عدالت»، فلسفه حکومت است و ارزشی «فرادینی» و «فراملّی» دارد که در پرتوی آن، ستمدیدگان به حقوق خویش می‌رسند و امنیت اجتماع تأمین می‌شود. او عاملی مثل عدالت سراغ ندارد که حکومت را رفعت بخشد و عاملی مثل ظلم نمی‌شناسد که سلطنت را به زیر کشد.
سید جواد ورعی - سید امین ورعی
DOI : 0
کلمات کلیدی : کاشف‌الغطاء ، اجتماع ، سیاست ، حکومت اسلامی ، عدالت
تبیین صحیح مبنای مشروعیت حکومت اسلامی نقش به‌سزایی در نشان دادن چهره عقلایی، انسانی و فطری دین اسلام دارد. در بررسی کلامی مسئله مشروعیت حکومت، که آثار فقهی و حقوقی تعیین‌کننده‌ای دارد، با دو فعل از افعال الهی مواجه هستیم: از یک¬سو خداوند انسانی عاقل، مختار و مدنی بالطبع آفریده است؛ انسانی که در آخرت پاسخ‌گوی اعمال خود خواهد بود. از سوی دیگر، خدا او را به مدد ارسال رسل و تشریع، مکلف به اطاعت از اولیای منصوب از جانب خود نموده ¬است. این نوشتار با روشی توصیفی-تحلیلی در پی پاسخ به این پرسش است که دو مؤلفه فوق (خلق انسانِ با اوصاف یادشده در کنار نصب ولی) به عنوان دو فعل الهی، چه تأثیری بر تبیین مبانی نظری مشروعیت در اندیشه سیاسی شیعه دارد. از منظر این نوشتار با تحلیلی هماهنگ از فعل خداوند در حوزه تکوین و تشریع، تحقق مقبولیت مردمی برای تأسیس حکومت دینی امری ضروری است که نفی این ضرورت، مساوی با حصول نقض غرض از سوی پروردگار است. با این استدلال، حاکم معصوم(ع) نیز مردم را بر خلاف رضایت آنان، مجبور به پذیرش حکومت دینی نمی‌کند.
حامد نیکونهاد - فاطمه سادات نقوی
DOI : 0
کلمات کلیدی : مشروعیت ، تکوین ، تشریع ، حکومت ، اندیشه سیاسی ، شیعه
در این تحقیق مسئله اساسی چیستی مذاق شارع تبیین می‌شود. برای مذاق شارع، معانی متفاوتی ذکر کرده‌اند، اما بدیهی است که صحیح‌ترین معنای یک اصطلاح را باید نزد واضع آن و در فضای زایش آن یافت که در اینجا دلالتی از سنخ «مذهب‌ شرع» و «دستگاه شریعت» دارد. حال اگر شرع را دستگاهی بدانیم که شارع برای تأمین سعادت دنیوی و اخروی بشر طراحی کرده است، به دلیل ناتوانی ما از درک واقع، یک فقیه در ذهن خویش پس از ممارست فراوان و رسیدن به قوه اجتهاد، به مدد ادله شرعی، به نظامی از شریعت می‌رسد. این ساختار ذهنی، همان مذاق و دستگاه شریعت است که پس از برساخته شدن در ذهن فقیه، به خط‌وربط او در کلیه استدلال‌ها جهت می‌دهد و همچون سنگ محک، قدرت سنجش و ارزیابی ادله مختلف و یافتن حکم در موارد غیرمنصوص را به فقیه اعطا می‌کند.
علی محمد سرلک
DOI : 0
کلمات کلیدی : مذاق شارع ، دستگاه شریعت ، طریقه شارع ، نظام شریعت
یکی از مهم‌ترین وقایع تاریخ سیاسی صدر اسلام مسئله خلافت و جانشینی نبی مکرم اسلام(ص) است، زیرا با وجود تأکید صریح و روشن پیامبر(ص) بر امامت و خلافت بلافصل امیرالمؤمنین علی(ع) متأسفانه این اتفاق رخ نداد. شورایی که در سقیفه تشکیل شد این حق مسلم را از امام علی(ع) غصب کرد و دین نوپای اسلام و جامعه اسلامی را از هدایت و رهبری آن امام محروم ساخت. اما نکته‌ای که در این ماجرا درخور‌ تأمل است، نحوۀ مواجهه امام(ع) با این بدعت خطرناک است، که مدارا و مصلحت‌انگاری را در سیرۀ سیاسی امام علی(ع) نشان می‌دهد. نوع مواجهه‌ای که امیرالمؤمنین(ع) در برابر این تضییع حق بر‌گزیدند، بر توجه به مهم‌ترین مصالح اسلام و مسلمین و تأکید بر همگرایی اسلامی استوار بود. امام علی(ع) ضمن پرهیز از مقابله مسلحانه و دیگر روش‌های تحریک‌آمیز، همکاری نسبی با حکومت را در پیش گرفتند و در بسیاری از مواقع، مشورت‌های راهبردی به خلفای سه‌گانه دادند، اما درعین‌حال از پذیرش مسئولیت در حکومت آنان امتناع کردند. بااین‌حال امام علی(ع) ضمن تأکید همیشگی بر حق خود، در مورد حق ضایع‌شدۀ خویش روشن‌گری می‌کردند. در نهایت ایشان هنگامی خلافت مسلمین را پذیرفتند که خواست واقعی مردم بر این امر استقرار یافت.
محمد جواد ارسطا - امید خاکی
DOI : 0
کلمات کلیدی : امیرالمؤمنین ، خلفای صدر اسلام ، مصلحت اهم ، پرهیز از تفرقه ، حفظ وحدت
جايگاه مقوله نو پیدای «سیاست‌های کلی نظام» و تأثیر آن بر حوزه تفنين به‌طور عام و قانون‌گذاری در عرصه خانواده به گونه خاص، در منظومه نظام حقوقی کشور ما دارای ابعاد واناکاويده بسياری است. در این مقاله بر اساس روش‌شناسی حقوقی، نخست خطوط کلی و مسائل محوری «سیاست‌های کلی نظام» به‌مثابه موضوعی مستحدث در نظام حقوق اساسی کشور پایش شده است. سپس بر اساس دیدگاه مختار، نسبت به محور‌های یادشده، به‌صورت مصداقی، آخرین سیاست کلی ابلاغی در شهریور 1395 تا زمان نگارش متن حاضر (تیر 1397) که مربوط به «خانواده» است، معرفی‌شده و تأثیر «سیاست‌های کلی خانواده»، به‌ویژه بر فرآیند قانون‌گذاری مجلس شورای اسلامی در مقوله خانواده پس از تاریخ ابلاغیه یادشده، مرور شده است. در ادامه با اشاره به چند قانون مصوب مجلس، ميزان انطباق مصوبات مجلس باسیاست‌های کلی خانواده با دو رویکرد: «انطباقی» و «عدم مغایرت»، مورداشاره واقع‌شده است. در راستای تبيين ضمانت اجرای سیاست‌های یادشده به اين نتيجه دست‌یافته‌ایم که اجرای اين سیاست‌ها، با سازوکاری نسبتاً مشخص، توسط مجمع تشخيص مصلحت نظام رصد و گزارش داده می‌شود و توسط شورای نگهبان و در راستای اعمال نظارت ذاتی اين شورا بر مصوبات مجلس، مورد اعمال قرار می‌گیرد؛ اگرچه تاکنون اين مهم در موضوع خانواده عمدتاً با رویکردی غير فعالانه و در چارچوب تشخيص «عدم مغایرت» و نه «وجود انطباق» صورت پذیرفته است.
سید مهدی دادمرزی
DOI : 0
کلمات کلیدی : سیاست‌های کلی نظام ، خانواده ، شورای نگهبان ، مجمع تشخیص مصلحت نظام ، نظارت
تشكیل حكومت اسلامی نیازمند حضور و آماده کردن مقدمات آن به دست مردم است. نخستین گام فراهم کردن مقدمات، شناسایی حكومت‌های اسلامی از حكومت غیراسلامی است تا متناسب با آن، فرد مسلمان وظیفه خود را در برخورد و تعامل با هر یك از این حكومت‌ها تشخیص دهد. بنابراین لازم است ابتدا شاخصه‌ تمایز حكومت‌های اسلامی و غیراسلامی مشخص گردد. در مرحله بعد باید حكومت‌های غیراسلامی را در چارچوب ادبیات فقهی بررسی کرد و دربارۀ حكم تكلیفی مردم در نحوه تعامل با حكومت‌های غیراسلامی بحث نمود. به نظر می‌رسد عامل مشروعیت در اِعمال حاكمیت سیاسی به وسیله حكومت؛ اصلی‌ترین شاخصه بازشناسی حكومت‌های اسلامی از حكومت‌های غیراسلامی است. پس از تمایز این دو دسته حكومت از یكدیگر؛ فقها حكم به حرمت مراجعه به حكومت‌های غیراسلامی داده‌اند و ازآن‌جاكه وجود حکومت در همه دوران‌ها ضروری است، در صورت مهیا بودن شرایط، مقابله با حكومت غیراسلامی در جهت تشکیل حکومت اسلامی بر عموم مسلمین واجب خواهد بود كه از طرق و مراتب مختلفی قابل تحلیل است. بدیهی است عسر و حرج، ضرر یا سایر عناوین ثانویه ممكن است در عرصۀ عمل و اجرا، این حكم اولیه را با تغییراتی مواجه سازد.
علی فتاحی زفرقندی - علی بهادری جهادری
DOI : 0
کلمات کلیدی : حكومت غیراسلامی ، مشروعیت ، طاغوت ، حاكم جائر ، هجرت

معرفي نشريه

صاحب امتیاز :محمدجواد ارسطا
مدیر مسئول :حسین جوان آراسته
سردبیر :حسین جوان آراسته
هیئت تحریریه :
محمد جواد ارسطا
محسن اسماعیلی
سیدسجاد ایزدهی
سید احمد حبیب نژاد
محمد تقی دشتی
حمیدرضا شاکرین
ابوالقاسم علیدوست
محمد مهدی مقدادی
ابراهیم موسی زاده
سیدجواد ورعی
شاپا :‪۲۶۴۵-۴۸۲۳
شاپا الکترونیکی :

نمایه شده